– Stortinget har vorte forandra etter at KrF gjekk inn i regjeringa og den vart ei fleirtalsregjering. Før kunne eg vere fri og freidig og spørje om kva som helst, når som helst. Men no når KrF er i regjering må eg gå til statsråden som har saka og ta den opp med han eller henne.For regjeringa har som mål å finne ut av ting internt, utan at usemja kjem ut, sa stortingsrepresentant Tore Storehaug, då han var gjest på søndagskafeen på Årebrot grendahus søndag 5. mai. Det hadde møtt fram vel 20 personar.

Nina Seljestokken, leiar for Seljestokken båtverkstad og nestleiar i Botnane og Årebrot grendalag, sa at det kjennest seigt å måtte forklare at det framleis ikkje vert lik nettleige, sjølv om området her har vore positivt til storsamfunnet sitt ynskje om vindmøllepark på Guleslettene. Ho understreka kor viktig det er for folk med telefon, breiband og postlevering for å bu og drive næringsverksemd i distrikta. – Det er tapt tid og pengar å gå og vente på delar som skal kome i posten, om det no er fem personar som ventar på båtverkstaden eller 20 på steinbrotet i Seljestokken. Politikarane må sjå meir på kva verdiar som vert skapte i distrikta og ikkje berre kor mange, eller få, menneske som bur der, sa Seljestokken. Ho minna Storehaug om at Botnane og Årebrot grendalag lenge hadde kjempa for Kystvegen og håpa inderleg at den ikkkje drukna i kravet om ferjefri E 39.

Tore Storehaug lova å halde fram med å arbeide for ein skikkeleg infrastruktur i distrikta, som lik nettleige, breiband og postlevering, men verka ikkje å ha same trua på at det nytta etter at KrF kom med i ei fleirtalsregjering og må innrette seg etter det. – Vi politikarane får høyre at 99,9 prosent av folket her i landet har breibandtilgang, men det vert ikkje sagt noko om kor mange av dei som er avhengige av koparnettet som no vert fasa ut med fasttelefonen, sa Storehaug, som meinte at Stortinget måtte løyve meir pengar til dei fylka som har mange slike område som Botnane-Årebrot. Han meinte at det var ein politisk augeopnar då Telenor sa at dei ikkje ville levere telefon lenger, men ordet «leveringsplikt» kling ikkje like godt no som før.

Dei frammøtte fortalde om innkallingar til timar på sjukehuset som ikkje kjem fram før dei skulle vore der, at det tek over ein månad å sende ein del til ei silotalje fram og attende i posten for å få ho reparert, og nokon lurde på om storsamfunnet i det heile ville at det skulle bu folk i distrikta?
Otto Ullevålseter undrast på om Posten verkeleg ynskte å legge ned seg sjølv, eller om det kom føringar frå samferdsledepartementet som dei var nøydde til å fylgje?  Storehaug hadde ikkje noko svar på det, men sa han for ofte møtte haldningar om at det var «dyrt å halde oppe distrikta». Difor var han samd med Nina Seljestokken i at det var viktig å få fram kor store verdiar som vert skapte i distrikta. – Eg brukar av og til å be folk om å gjere eit tankeeksperiment; At det var sett ein ugjennomgtrengeleg mur rundt Oslo, ingenting ut og ingenting inn, medan landet elles samhandla som før. Skal tru kva side av muren det vart kloremerke på fyrst? avslutta Storehaug.

Skrivar: Magni Øvrebotten

 

 

Regjeringa meiner vi kan klare oss med post to dagar i veka frå 1. juli 2020. – Når vi i dag bestiller delar til Seljestokken treng ein sokalla il-pakke to døgn før han kjem hit. Det vert tragisk om vi skal vente tre-fire dagar for å få tak i delar til båtverkstaden. Det må kome eit distriktsopprør, seier Nina Seljestokken, leiar for Seljestokken Båtverkstad og nestleiar i Botnane og Årebrot grendalag. Ho er redd for fylgjene om regjeringa sitt framlegg om post berre 2,5 dag i veka vert vedteke. Det vil i praksis bety at posten kjem måndag, onsdag og fredag eine veka, og tysdag og torsdag den andre. 

 

 

Halvparten av varene til Seljestokken Båtverkstad vert levert på døra som Bedrift til bedrift-pakke, elles må dei til Svelgen for å hente pakkane. Det tek dei to timar eller mykje styr med å få vener og kjende til å hente pakkane. Strekninga Årebrot – Seljestokken – Breivika ligg i Flora kommune, men soknar til Bremanger kommune når det gjeld posten, noko som alt no medfører ein god del praktiske vanskar. Landpostbodet kjem heilt frå Rugsund og er ikkje på Årebrot før i 15.30-tida. Alternativet for Årebrot hadde vore å ligge under posten i Florø, men også då er det mykje styr for å få pakkane henta i butikk og leverte på båten til Villevika.

  • Bedrifter i sentrum kan hente posten i butikken, utan å bruke for mykje tid på det. Men alle utanfor sentrum må ha landpostboda for å få det til å gå i hop, elles vasar vi vekk mykje tid med å fare og hente pakkar vi må ha for å få gjort arbeidet vårt. Og dette vert endå verre om posten vert levert berre to dagar i veka, seier Nina Seljestokken.
  • Kva fylgjer vil det ha?
  • Vi er avhengige av å få levert delar vi manglar fort for å halde produksjonen i gang. Elles stoppar arbeidet opp og vi får ikkje levert til avtalt tid. Om sjarkane blir ståande på slippen her i eit par døgn fordi vi manglar delar vert det dårleg stemning. Du anar ikkje kor stressande det er å ikkje har ting på plass og kor mykje tid det tek. Og det vert vanskeleg for oss å konkurrere i marknaden.

Seljestokken Båtverkstad slippar sjarkar, fritidsbåtar og oppdrettsbåtar, opp til 45 fot. I tillegg forsikringsjobbar der det er skade på båten, og arbeidet vert gjort gjennom eit forsikringsselskap.

  • Det verkar som om dei styrande ikkje vil at det skal vere folk og verksemder i distrikta. Telenor skal ikkje levere oss internett, som vi er heilt avhengige av i dagens samfunn. Fasttelefonen skal vi ikkje ha lenger, sjølv om det ikkje er skikkeleg mobilsamband. Sjølv når telefonsambandet er heilt vekke hastar det ikkje å få det opp att, verkar det som. Og no altså forslag om post berre to gonger i veka! Ein misser litt motet når ein stadig får tyn på denne måten, seier Nina Seljestokken.

Attende i tida 

Seljestokken opplever det som å gå attende i tida. Før det kom veg til området kom varene med rutebåten. – Det har aldri vore så bakvendt som det kan bli no. Det er grunnleggande for alt og alle i dag å ha post, internett og telefon. Det må vere ein del av sjølve infrastrukturen i samfunnet vårt. Kven skal betale for dei to timane eg må bruke til å hente varene i Svelgen? spør Nina Seljestokken retorisk.

Ho meiner at det er bedriftene og eldre og sjuke folk som vert mest råka av sjeldan postlevering. Mange medisiner kan ikkje «vere på veg» i dagesvis og bedriftene har ikkje tid og folk til å fare lange vegar for å hente delar som er sende med posten. Nina Seljestokken etterlyser eit distriktsopprør.

Seljestokken Båtverkstad har vore i drift i over 50 år. Det var farfar til Nina, Norvald Seljestokken, som starta verksemda. Faren Torleif er framleis med, men det er Nina som er leiar. I fjor omsette Seljestokken Båtverkstad for om lag 6 mill. kr. og har fem tilsette.

Tekst og foto: Magni Øvrebotten

 

Dato Tid Aktivitet Stad Tema
3.2. 16.00 Søndagskafe Botnane Gravrøysane og BARK-midlar

Kultursjefen i Bremanger kommune, Grete Berntzen, kjem for å snakke om BARK-midlane, som skal brukast til å informere om og gjere gravrøysane i Botnane meir tilgjengelege.

9.3. 15.00 Årsmøte Årebrot  Årsmøte
7.4. 14.00

 

 

16.00

Omvising Diktarstien

 

 

Søndagskafe

Jørnjorda i Botnane

 

Botnane

 

 

 

14.4. 16.00 Påskekafe Årebrot Påskeharen

Male egg

5.5. 14.00

 

 

16.00

Omvising Diktarstien

 

 

Søndagskafe

Jørnjorda i

Botnane

 

Årebrot

 

 

 

Stortingsrep. Tore Storehaug (KrF), med røter i Husefest kjem. Han vil mellom anna snakke om breiband, og han vil høyre kva folk er opptekne av.

17.5. 13.00 17.mai-feiring Årebrot
25.5. 10.00 Dugnadar Årebrot

 

Botnane

Felles måltid

 

Vert flytta om dårleg ver

2.6. 14.00

 

 

16.00

Omvising Diktarstien

 

 

Søndagskafe

Jørnjorda

Botnane

 

Botnane

 

 

 

 

 

Reidun Øvrebotten  om

Kulturhuset Heimen og Aase Botnmark sine skulpturar

16.6. 14.00 Fiskekonkurranse Botnane

Nøre vatnet

23.6. 19.00 Jonsokfeiring Jørnjorda i

Botnane

7.7. 14.00

 

 

16.00

Omvising Diktarstien

 

 

Søndagskafe

Jørnjorda Botnane

 

Botnane

 

 

 

Røyslandskapet kring Frøysjøen

v/Vegard Nordbotten Hovland

14.7. 15.00 Sommarbasar Årebrot
4.8. 14.00

 

 

16.00

Omvising Diktarstien

 

 

Søndagskafe

 

 

 

Botnane

 

 

 

1.9. 14.00

 

 

16.00

Omvising Diktarstien

 

Søndagskafe

 

 

 

Botnane

6.10. 14.00

 

 

16.00

Omvising Diktarstien

 

 

Søndagskafe

Jørnjorda i Botnane

 

Årebrot

3.11. 16.00 Søndagskafe Årebrot
16.11. 19.00 Hjortefest Botnane
1.12. 16.00 Advenstkafe/

juleverkstad

Botnane
27.12. 16.00 Julekafe Botnane

 

 

(01.04.19) Dei nye bruene i Botnane skal tole 200-årsflaumen og dei kostar omlag 10. mill. kroner, opplyser anleggleiar Dag Ove Ulltang i Statens vegvesen. Bruene og vegen mellom dei i Øvrebotten vert asfaltert 8. eller 9. april og arbeidet er ferdig til fristen 15. april.

– Vi har vore heldige med vinteren, så arbeidet har gått etter planen, seier anleggsleiar Eirik Endestad i Mesta. Dei byrja på arbeidet i oktober 2018 og på det meste var dei sju – åtte mann i arbeid med bruene og to i administrasjonen.

Bruene over Søre – og Nøre elva er støypte på plassen med tradisjonell armering. Dei er seks meter breie og erstattar to smale 60 år gamle bruer, som ikkje lenger tolte den tungtrafikken som er på fylkesveg 577,  pga. både steinbrot og fiskeanlegg. – No kan vi trygt seie at bruene toler meir enn vegen og dei er dimensjonerte for 200-årsflaumen. Så her vil bruene stå om alt anna fer på sjøen, seier Eirik Endestad.

– Er det ikkje bale å drive med bruarbeid om vinteren?

– Nei, vanlegvis er det best på grunn av jamt lite vatn i elvane. Dei har gått store på grunn av nedbøren, men likevel minka raskt att. Utfordringa er å legge membran (blir lagt opp på dekket på bruene for å hindre at vatn trekkjer ned). Det skal gjerast rett før vi legg asfalt, difor vi ikkje veit enno om det vert 8. eller 9. april, seier Endestad.

– De har ikkje møtt nokon problem på dette anlegget då?

– Vi hadde litt utfordringar med å få lagt om høgspenten, frå luftline til jordkabel. Vi måtte grave han ned i Nøre elva og under den gamle steingarden. Vi la kabelen der steingarden var mest ramla ned, seier Endestad. – Gamle steingardar er handarbeid og ikkje maskinarbeid, legg maskinførar Per Ståle Sollied til der vi står og ser på den gamle steingarden og den nye brua over Nøre elva. Det er lett å sjå kva som er gjort med hand og kva som er maskinarbeid.

– Det er berre den harde kjerne som er att her no, seier anleggsleiar Eirik Endestad (t.h.), saman med maskinkøyrar Per Ståle Sollied i Mesta.

Kjempebra å bu i skulehuset

Sollied har vore mest fasinert av vinden, som kjem frå alle kantar inn mellom fjella her. – I starten, då vi hadde berre stropper på brakka, høyrdest det ut som eit Widerøe-fly som skulle ta av når det bles som verst her på Jørnjorda. Men vi trong ikkje gå lenger enn opp i det gamle skulehuset (grendahuset) der vi bur, så var det mykje stillare. Skulehuset har vore ein roleg plass å vere. Det har vore kjempebra å bu der, vi har hatt god sørvis og alt vi treng, seier Sollied. Anleggsleiar Endestad er samd i det og legg til at det har vore veldig kjekke grunneigarar å samarbeide med. Ja, sjølv då vi grov av eine vassinntaket til fiskeanlegget gjekk det fint. Vi ordna sjølvsagt opp etter opp, seier Endestad.

Fristen for å vere ferdige med bruene i Botnane er 15. april og anleggarbeidet er ferdig til påskehelga. – Vi kjem att for å så til skråningane når det er såtid, seier anleggleiar Dag Ove Ulltang i Statens vegvesen. Han varslar òg at det kjem til å bli mykje meir rekkverk på begge sider av bruene enn det var på dei gamle. Her er det forskrifter og regelverk å fylgje, og på Jørnjorda vil dei prøve å hindre at store bilar køyrer inn på parkeringsplassen for Diktarstien. Den skal vere for mindre bilar, syklar og fotgjengarar, seier Ulltang.

 

Så er det tid for årsmøte att. Denne gongen på grendahuset på Årebrot.

Betal gjerne alt kontigenten for 2019, 150 kr for vaksne og 50 kr for dei mellom 8 og 18 år. Til konto 3775.65.59177  eller Vipps 501465.

Dei som ikkje har betalt for 2018 kan gjere det til eit av dei same nummera. I fjor var kontigenten 125 kr for vaksne og 50 kr for dei mellom 8 og 18 år.

Velkommen på årsmøte!

Systrene Rannveig Øvrebotn (96) og Elida Kjelkenes (91) er no dei einaste attlevande av dei 18 som vart morlause i drukningsulukka ved Opnarhella i Botnane 6. februar 1934. Då omkom Aletta Sørbotten (45 år), som hadde ti barn, Maria Sørbotten (52 år), som hadde åtte barn, og Harald Sørbotten (42 år), som var ugift. Dei var på veg til Husefest i gravferd då ein kastevind gjorde at båten kolsigla. Dei skulle opp under land for å ta med mannen til Aletta.

I år er det 85 år sidan ulukka og det finst delvis ulik versjonar, både om kven som var med båten og kva som hende. Det vi veit er det ikkje skrive ned noko om kva dei overlevande fortalde, om dei fortalde. Fleire borneborn av dei seier at dei veit lite. Journalisten i meg berre måtte ta kontakt med dei to attlevande «borna» frå 1934 for å høyre kva dei hugsar.

Intervju: Magni Øvrebotten

Gravferda til dei tre omkomne 14. februar 1934. Kista til Aletta Sørbotten til venstre, Maria Sørbotten i midten og Harald Sørbotten til høgre,

Rannveig var elleve og Elida seks år og dei hugsar ulukkesdagen og gravferda i brotstykke. Eg besøkjer dei kvar for seg, Rannveig i Florø og Elida i Oslo. Begge fortel roleg og nøkternt, utan tårer. Men det er eitt minne som har brent seg fast og framleis er uråd å snakke om utan å gå litt i stå. Det er minna om at faren Bernt gret då kona Maria var død. – Eg gløymer ikkje at pappa gjekk og gret. Vaksne, sterke mannen, seier Rannveig.

Bernt Sørbotten var sjølv med båten som kolsigla. Ingen veit det sikkert i dag, men døtrene trur det var ein av deira båtar dei brukte, sidan både faren og bestefaren var med. Det er grunn til å tru at Bernt styrde, for båten var hans og han var van på sjøen. Kor mange som var med i båten veit vi heller ikkje sikkert, men i tillegg til dei tre som omkom, var i alle høve Bernt Sørbotten og Anders Sørbotten (også kalla Gamlegrotlen) og nabokona deira Anna Nøttingsnes med.

Anna Nøttingnes fortalde seinare om panikken som oppstod, då truleg ingen om bord kunne symje. Det var ein kamp på liv og død for dei alle. Anna fekk tak i høgre foten til Bernt og klamra seg til den. Han prøvde å redde kona si Maria, men mista taket. – Ho Anna fortalde at pappa vart rasande og spent henne frå seg då han såg ho mamma flyte vekk, fortel Rannveig. Anna Nøttingnes vart berga av at sonen Erling kom springande til og la henne over skuldra og bar ho heim. På den måten vart ho tømd for vatn.

 

Elida var fødd 1. august 1927 og hadde ikkje byrja på skulen då mora drukna.
Foto: Magni Øvrebotten.

 

– Eg var som ein klegg på mamma

Elida var yngste barnet til Maria og Bernt Sørbotten. Det var dei fem yngste av dei åtte borna som var att heime. I den tid reiste dei stort sett ut for å arbeide etter at dei var konfirmerte. Elida var den einaste som ikkje hadde byrja på skulen. Slik hugsar ho ulukkesdagen

– Mamma hadde vore i fjøset og mjølka og stelt dyra. Det var kvinnfolkarbeid. Eg var som ein klegg når eg visste at mamma skulle vekk. Eg hugsar eg sat på golvet og karda ull, medan mamma gjorde seg i stand. Ho tok smør på hendene og oske frå omnen, og med denne smurninga pussa ho skoa sine. Dei vart blanke og fine. Eg måtte gå og legge meg att då dei reiste, fortel Elida. Bestemora Dorthea var heime. Ho hadde ein vond fot og kunne difor ikkje fare i gravferda. Truleg var også den åtte år gamle broren Torvald og den nyleg konfirmerte systera Ulrikka heime. Rannveig og broren Artur var på skulen.

– Det neste eg hugsar er eit forferdeleg spetakkel. Det var då dei kom med mamma, pappa og bestefar og la dei inn i stova vår. Og det kom doktar frå Kalvåg og ei sjukesyster. Eg sat der attmed mamma og eg meiner ho levde då dei kom med henne, seier Elida stille. Ho kan ikkje fatte at ho fekk lov til å sitte der, men det var ingen til å jage henne ut.

– Doktaren sette ei kleklype i tungene deira, for at tunga ikkje skulle sige bak og kvele dei. Det veit eg no, men den gongen visste eg sjølvsagt ikkje det. Mamma si tunge vart veldig blå og etter ei stund sa doktaren: «Nei, her er det ikkje håp». Då snudde pappa seg mot veggen og gret, seier Elida og går i stå. Natta etter drøymde Elida at mora stod på ein stol i gangen og vaska taket, og ho var blå i fjeset. Men det synet har ikkje følgt henne gjennom livet.

Rannveig var fødd 23. september 1922, og var på skulen då ulukka skjedde.
Foto: Magni Øvrebotten.

Såg mora kome opp Sjøvegen

– Det er stor skilnad på folk slik. Nokon tek ting lettare, andre tungt. Eg er nok typen som tek ting litt tungt innover meg. Eg var heilt borte vekk då mamma døydde, og såg henne kome opp Sjøvegen etter at ho var død, fortel Rannveig. Når det skjer liknande ulukker kjenner ho at det riv litt opp i såret frå gamalt. – Det var grusomt, men livet er ingen dans på roser, og skal ikkje vere det heller, slår ho fast.

Gravferdsdagen 14. februar 1934 hugsar dei berre at dei var på gravstaden, dei stod der ved dei tre kistene og det var mange avisfotografar. Men dagen er som i ei skodde for dei begge.

– Den største tragedien var at Aletta i Posten drukna. Ho hadde ti barn og den yngste var berre årsgamal, og halvparten av ungane var under ti år gamle. Borna hennar var jamt over yngre enn oss. Dette seier Ranveig og Elida uavhengig av kvarandre. Det var mannen til Aletta, Magnus Sørbotten, dei skulle opp under land og ta om bord då båten kolsigla ved Opnarhella. Han hadde ikkje vore klar til å fare då dei andre tok ut.

– Dei sa at ingen av dei om bord kunne symje og ho mamma var plaga med bronkitt, så ho tålte nok ikkje å kome i sjøen. Det var vel ei styring med det som skjedde, at det skulle så vere? Men det er vanskeleg å forstå, seier Rannveig stille. Ho har hatt styggen til segling etter ulukka. Faren sette ned føre at alle borna skulle lære seg å symje og det gjorde dei, på eiga hand. Elida hugsar at ho vassa så langt ut i sjøen som ho kunne stå grunnen, og symde innatt. – Eg er veldig glad i å bade. Det er mest rart, seier ho. Elida har elles eit vagt minne om at det vart sagt at mannen som drukna, Harald på Neset, kunne symje, men veit det ikkje sikkert.

 

Ungdomsbilete av Bernt og Maria Sørbotten. Foto privat.

Folk var veldig hjelpsame

Begge hugsar at bygdefolket stilte veldig opp for dei. – Dei kom på huset og hjelpte oss med det praktiske. Amanda i Garden, Alma i Sletten, Astrid og Solveig i Nordbotten, hugsar eg, men det var sikkert fleire. Eg reknar med at dei eller andre var hjå dei i Posten for å hjelpe til der også, seier Elida.

Det vart sett i gong ein innsamlingsaksjon og pengane vart sette i banken, særleg med tanke på dei borna som ikkje var konfirmerte. Elida hugsar at ho fekk ein fin gensar frå ein butikk i Oslo. Det var svære greier. Men kven som sette i gong innsamlingsaksjonen veit dei ikkje. 100 år gamle Oline Øvrebotten meiner å hugse at det var ei avis eller fleire aviser som gjorde det.

– Olav Nordbotten var verje for oss. Det var han som styrde pengane som vart samla inn og godkjende kva dei vart brukt til. Pappa skjønte seg ikkje alltid på kva vi trong og då tok Ulrikka kontakt med Olav. Han kom bort til oss og vi sat på kjøkkenet og prata med han. Olav var ein klok og snill mann, som hjelpte oss mykje, fortel Rannveig.

Elles hugsar ho læraren deira, Karl Årøen. – Han var eineståande med oss. Det var han som fortalde oss som var på skulen om ulukka. «Vi må slutte skulen for det har hendt ei fæl ulukke i Sørbotten», sa han. Eg hugsar ikkje om han sa drukningsulukke, men eg visste at mamma, pappa og bestefar skulle på reis den dagen og vart forferdeleg redd, fortel Rannveig. Ho har eit vagt, men usikkert, minne om at Årøen gjekk saman med skuleungane til Sørbotten den dagen.

Sjølv i dag tenkjer Rannveig på at det fall mykje ansvar på systera Ulrikka, som var konfirmert hausten før mora drukna.  – Det var Ulrikka som måtte ta støyten. Eg var i ein vanskeleg alder og heldt meg mykje opp i buda med besta og bestefar. Besta var så flinke med nevane og lærde meg å sy, spinne og strikke og å ha alt i orden. Ho var forferdeleg nøyen med at det skulle vere reint over alt, så vi vaska mykje.

Det minnest Elida også. Ho hugsar bestemora stod bøygd over staven sin og såg etter at Ulrikka og Rannveig skura og skura på golva, og at det aldri vart godt nok. «Der må du skrubbe meir», sa ho med dei. Eg var for lita til å vaske og hugsar enno kor nyttig eg kjende meg den dagen eg fekk vaske trappa. Denne vaskinga har vi visst hatt i oss og med oss alle, ler Elida.

Snakka helst ikkje om det

Den 3. november 1938 gifta Bernt Sørbotten seg opp att med Solveig Nordbotten, ei av kvinnene frå bygda som hadde vore der og hjelpt til etter at kona hans drukna. Elida hugsar at ho ikkje likte det, medan Rannveig minnest at ho kjende det som ei lette.  – Ho Solveig var eit  klokt og kjekt menneske. Ei skikkeleg husmor som laga god mat. Eg var 16 år og Solveig spurde kva eg tykte om at ho skulle flytte bort til oss. Eg svarde at det var eg glad for, for då slapp eg å vaske så mykje! «Og spesielt kjekt for han pappa», sa eg. Det var sant, for dei fekk det godt i lag og ho Solveig gjekk inn i mor sin stad på ein stillsleg og fin måte. Ulrikka var heime til han pappa gifta seg opp att, og då slapp ho fri og byrja i arbeid i Florø.

Det varierer kor mykje dei som vart morlause seinare snakka med eigne ungar om ulukka og at mor deira hadde drukna i 1934. Rannveig fekk born tidleg og budde i Botnane. For henne var det naturleg å fortelje borna om mora og ulukka. – Men det var ikkje noko vi snakka om i tide og utide. Merka vi at andre ikkje ville snakke om ulukka tagde vi stilt. Folk er ulike slik òg, seier Rannveig.

Elida flytta vekk og busette seg i Oslo med mann og barn, og snakka ikkje om det. Dottera, Anne Sigrid Kjelkenes, seier at ho og systera Kari var store før dei fekk vite om det. Dei kalla Solveig for Besta og det var ho som fortalde dei at ho ikkje var deira rette Besta.

– Eg likte ikkje at folk snakka til meg om ulukka og mamma. Den som snakka til oss ungane om det var ho Ragna i Botn og henne skydde vi som pesten. Vi måtte gå gjennom tunet der for å kome på skulen. Såg ho snurten i oss sa ho: «Stakkars dokke som har mist mor dokka». Det var vondt, men ikkje noko vi snakka om. Slik var det i den tid, slår Elida Kjelkenes fast.

Rannveig hugsar også at Ragna Øvrebotten var direkte og snakka om det som helst ikkje skulle snakkast om. – Men eg trur ikkje det var vondt meint frå Ragna si side. «Korleis går det med dokke?» brukte ho å spørje meg, og eg let om at det gjekk fint. Det er vel slik med dei fleste av oss at vi seier det går bra. Det er fyrst når vi er åleine med oss sjølve at vi kjenner korleis vi har det, og at det gjer vondt. Vi er nok ikkje dei einaste som har opplevd det, seier Rannveig Øvrebotn.

 

Faktaboks:

Tre drukna ved Opnarhella

Den 6. februar 1934 skulle ein del personar reise til Husefest i gravferda til Hans Husefest. For å kome til Husefest måtte dei enten gå langs den veglause stranda, mellom Sørbotten og Husefest, eller bruke sjøvegen med båt. Det vart mest brukt båt. Desse brukte båt og sidan vindforholda tillet det, heiste dei også segl. På veg sørover langs stranda såg dei Magnus Sørbotten kome gåande, han hadde ikkje vore klar til å fare då dei reiste frå Sørbotsvikja. Dei i båten ville leggje under land ved Opnarhella for å ta han med.

Denne manøveren fekk eit tragisk utfall då ei vindrose fylte seglet så mykje at båten kantra, visstnok på grunn av at tampen på seglet var surra fast. Fleira av dei ombord hamna under seglet og kom seg ikkje opp. Her omkom Aletta Sørbotten, 45 år, Maria Sørbotten, 52 år og Harald Sørbotten, 42 år. Anna Nøttingnes såg òg ut til å vere drukna. Men sonen Erling, som kom springande til frå Botnane, fekk henne på land og merka at det var liv i henne. Han bar mora over herdane og heim. På det viset rann mykje sjøvatn ut av kroppen og Anna overlevde.

Aletta Sørbotten, som var gift med Magnus Sørbotten, let etter seg 10 born. Den yngste knapt eit år gamal. Maria Sørbotten, som var gift med Bernt Sørbotten, hadde åtte born, det yngste seks år gamalt. Harald Sørbotten var ugift. Bernt Sørbotten, mannen til Maria, var med båten då den kolsigla ved Opnarhella. Han dei skulle i gravferd til, Hans Husefest, vart gravlagd på gravplassen i Botnane ulukkesdagen 6. februar 1934.

Borna til Aletta og Magnus Sørbotten: Margit (1915), Petra (1917), Anny (1918), Martin (1921), Signe (1922), Ragnvald (1924), Alfred (1926), Håkon (1928), Erling (1930), Nikolai (1933).

Borna til Maria og Bernt Sørbotten: Dorthea (1910), Ulrik Elias (1912), Magne (1914), Ulrikka (1916), Artur (1918-1919), Artur (1920), Rannveig Karen (1922), Torvald Paul (1925), Elida (1927).

Kjelder:
Ståle Sørbotten sitt stykke om drukningsulukker i Botnane, på denne nettsida.
Bygdebok for Bremanger, band 2, med oversikt over dei som miste mødrene sine.
Eigne intervju med Rannveig Øvrebotn 08.12.2018 og Elida Kjelkenes 12.01.2019.