Frå 19. august er Åshild, Amanuai og Kjetil Nesthus busette i Førde og ikkje i Flora. Dei flyttar frå einebustad på Årebrot til garden Instebøen i Solheimsdalen. Dei har sett seg om etter eit småbruk på kysten i årevis, men ikkje funne noko som var råd å kjøpe. Åshild gler seg til å byrje på ny skule og Kjetil til endeleg å få plass til alt han driv med. – Berre garasjen i Solheimsdalen er på 60 kvadrat, fortel han. Men Amanuai er meir usikker. Ho har budd ti år i Norge og likt seg godt på Årebrot. – Her kjenner eg alle. Ja, eg føler meg i slekt med Kari, Unni og Ingrid, ler ho, men understrekar at ho føler dei er velkomne i Solheimsdalen også.

Vossingen Kjetil Nesthus (62) har drøymt om småbruk lenge. Han er ein mangesyslar som samlar på mykje han treng uthus til, og det har vore fullt på tunet.  Det var synbert at Kjetil trong meir plass til gamle båtar. traktor, motorar, fjøler og anna han kunne få bruk for. Traktoren og båtane vert ikkje med til Førde, men det er likevel litt av ein jobb å flytte alt. Dei har flytta litt etter litt, men det er framleis mykje att. – Nei, vi er nok ikkje ferdige her til Åshild byrjar på Karstad skule i Solheimsdalen måndag. Der var det 12 elevar i fjor, så vi kjem vel opp i ein ny debatt om skulenedlegging, seier Kjetil, og tenkjer på at Årebrot skule vart lagt ned i 2011. Åshild har reist til Florø på skule. I Solheimsdalen bur ho for nær skulen til å ha rett på skyss. Der kan ho sykle eller gå, men faren reknar med at det vert ein del køyring. Garden deira ligg inst i Solheimsdalen, 4,5 km frå fylkesvegen til Askvoll.

Åshild (9) gler seg til å byrje på ny skule. Ho har vore der på besøk og kjende seg velkomen. Men mest gler ho seg til å kunne springe rett over vegen til ei nokolunde jamaldra jente, for på Årebrot er det langt mellom dei. Kjetil reknar med å pensjonere seg og ha nok å gjere på garden. Der er det bustadhus, driftsbygning, garasje og verkstad, og ei hytte på fjellet, å halde i orden. Han reknar ikkje med å bli gjerandslaus. Dei 15 åra på Årebrot har han arbeidd hjå Bauge Trevare i Florø, på torskeoppdrettet som var i Nærøysundet og ti år på båtverkstaden i Seljestokken. – Der har eg lært mykje, seier han.

Amanuai (49) er både kokke og står for vask av kle og brakker for dei som arbeider på steinbrotet i Seljestokken. Sist vinter stod ho også for maten til Mesta og Veidekke sine folk, som bygde bruer i Botnane. Thaimaten hennar er populær og i fjor kjøpte ho seg salsvogn og skipa selskapet “Amanuais thaimat”. No er vona at ho skal få løyve til å drive sal av thaimat frå vogna, på ein fast plass i Førde. Syster hennar bur på Stadtlandet og sel thaimat frå ei vogn på tunet sitt. Ho legg ut på Facebook når ho har ope og kva mat ho har til sals, og så kjem folk dit og handlar. Men til det opplegget vert Årebrot for avsides, vedgår Amanuai.

Fritt og ope på Årebrot

– Men eg har likt meg så godt her på Årebrot. Her er så stilt og fredeleg. Veninnene mine seier at her er for stille, med det er perfekt for meg, seier Amanuai. Ho kjem frå innlandet i Thailand, men set pris på å sjå ope og fritt utover sjøen på Årebrot. – Eg kan gå eller sykle ned på kaia og fiske meg mat når eg vil, slepp å kjøpe fisk. Eg kan plukke sopp og bær, fryse ned og ha til god mat heile året. Og eg kjenner folk. Når eg møter Kari, Unni og Ingrid er det som å møte slekta mi. Det er så kjekt. Men huset og plassen rundt det er liten. Vi har lite plass til besøk, så eg ser fram til å få meir plass. Men eg er ikkje noko bymenneske, seier ho med ettertrykk. – Nei, Amanuai blir “hovudgalen” når det blir for mykje støy, legg Kjetil til.

– Kva forhold har du til Årebrot, Kjetil?

– Det er ein bra plass å bu på, stilt og fredeleg. Eg har vore her i 15 år og fekk meg endeleg båtplass i fjor, med den grunneigaren som har absolutt minst strandlinje, fortel han. Grunneigaren er Fridtjov Urdal, som skryter av all den praktiske hjelpa han har fått av Kjetil. I bygder som Botnane og  Årebot, der det bur 50-60 menneske til saman, er det alltid litt vedmodig når folk flyttar. Bygdefolket tykkjer det er trist at familien Nesthus skal fare herifrå.

– Det er no eit godt teikn at folk tykkjer det. Her er det ikkje større forhold enn at alle kjenner alle, stort sett, og det merkast når folk flyttar til eller frå. Vi har vore med på det som skjer og då blir du kjend med folk. Vi tykkjer det er viktig å stille opp når grendalaget arrangerer noko, så vi kjem nok til å kome ut på ein del søndagskafear, seier Kjetil Nesthus, som sjølv har vore aktivt med i styret for Botnane og Årebrot grendalag i fleire år. – Ja, du veit vi må ut på nokon søndagskafear og møte att folk, understrekar Amanuai.

Dei reknar med å selge huset som vart bygt som lærarbustad på Årebrot tidleg på 1980-talet. Det ligg høgt og fritt på ei høgde rett sør for grendahuset på Årebrot, med naturtomt rundt. Kjetil skal bruke helgane til å stelle på huset før sal og Amanuai kjem til å vere på Årebrot ei tid framover på grunn av jobben på steinbrotet. Så enno ei stund er det råd for folk i området å tinge seg take-away-mat frå Amanuais thaimat på Årebrot.

Tekst og foto: Magni Øvrebotten, 5. august 2019.

 

 

 

 

 

 

 

Fossedalen med Nøre dalen ned til høgre.

Kva for område og stader i Botnane vert brukt til friluftsliv, til å gå tur, til å bade, til å leike, til å spele ball, til å ake eller annan leik, til å gå på ski og har vi særskilte turmål? Grendalaget er utfordra av Bremanger kommune til å registrere slike område og stader og kva aktivitetar dei vert nytta til. Vi har fått frist til 30.august med å sende inn. Og vi skal også seie om det er særskilte natur-og kulturlandskapselement å sjå på dei ulike stadene/områda.
Kartleggina er eit nasjonalt tiltak med oppfølgjing både i fylket og i kommunen. I kommunen er det ei fagleg arbeidsgruppe som skal samordne og kvalitetssikre. Før sluttføring av arbeidet vert det ei enkel høyring.
Vi skal i kartlegginga også seie meir om kven som brukar området, born, unge, eldre og kor ofte. Vidare kva tid området/stien vert brukt og om stiar og anna er merka. Til slutt vil dei også vite om kor bilane eventuelt vert parkerte.
Kom med innspel til grendalaget! Ta kontakt direkte eller send inn! Kontakt: Åsmund Berthelsen – 93237073 eller asmund.berthelsen@icloud.com

– Stortinget har vorte forandra etter at KrF gjekk inn i regjeringa og den vart ei fleirtalsregjering. Før kunne eg vere fri og freidig og spørje om kva som helst, når som helst. Men no når KrF er i regjering må eg gå til statsråden som har saka og ta den opp med han eller henne.For regjeringa har som mål å finne ut av ting internt, utan at usemja kjem ut, sa stortingsrepresentant Tore Storehaug, då han var gjest på søndagskafeen på Årebrot grendahus søndag 5. mai. Det hadde møtt fram vel 20 personar.

Nina Seljestokken, leiar for Seljestokken båtverkstad og nestleiar i Botnane og Årebrot grendalag, sa at det kjennest seigt å måtte forklare at det framleis ikkje vert lik nettleige, sjølv om området her har vore positivt til storsamfunnet sitt ynskje om vindmøllepark på Guleslettene. Ho understreka kor viktig det er for folk med telefon, breiband og postlevering for å bu og drive næringsverksemd i distrikta. – Det er tapt tid og pengar å gå og vente på delar som skal kome i posten, om det no er fem personar som ventar på båtverkstaden eller 20 på steinbrotet i Seljestokken. Politikarane må sjå meir på kva verdiar som vert skapte i distrikta og ikkje berre kor mange, eller få, menneske som bur der, sa Seljestokken. Ho minna Storehaug om at Botnane og Årebrot grendalag lenge hadde kjempa for Kystvegen og håpa inderleg at den ikkkje drukna i kravet om ferjefri E 39.

Tore Storehaug lova å halde fram med å arbeide for ein skikkeleg infrastruktur i distrikta, som lik nettleige, breiband og postlevering, men verka ikkje å ha same trua på at det nytta etter at KrF kom med i ei fleirtalsregjering og må innrette seg etter det. – Vi politikarane får høyre at 99,9 prosent av folket her i landet har breibandtilgang, men det vert ikkje sagt noko om kor mange av dei som er avhengige av koparnettet som no vert fasa ut med fasttelefonen, sa Storehaug, som meinte at Stortinget måtte løyve meir pengar til dei fylka som har mange slike område som Botnane-Årebrot. Han meinte at det var ein politisk augeopnar då Telenor sa at dei ikkje ville levere telefon lenger, men ordet “leveringsplikt” kling ikkje like godt no som før.

Dei frammøtte fortalde om innkallingar til timar på sjukehuset som ikkje kjem fram før dei skulle vore der, at det tek over ein månad å sende ein del til ei silotalje fram og attende i posten for å få ho reparert, og nokon lurde på om storsamfunnet i det heile ville at det skulle bu folk i distrikta?
Otto Ullevålseter undrast på om Posten verkeleg ynskte å legge ned seg sjølv, eller om det kom føringar frå samferdsledepartementet som dei var nøydde til å fylgje?  Storehaug hadde ikkje noko svar på det, men sa han for ofte møtte haldningar om at det var “dyrt å halde oppe distrikta”. Difor var han samd med Nina Seljestokken i at det var viktig å få fram kor store verdiar som vert skapte i distrikta. – Eg brukar av og til å be folk om å gjere eit tankeeksperiment; At det var sett ein ugjennomgtrengeleg mur rundt Oslo, ingenting ut og ingenting inn, medan landet elles samhandla som før. Skal tru kva side av muren det vart kloremerke på fyrst? avslutta Storehaug.

Skrivar: Magni Øvrebotten

 

 

Regjeringa meiner vi kan klare oss med post to dagar i veka frå 1. juli 2020. – Når vi i dag bestiller delar til Seljestokken treng ein sokalla il-pakke to døgn før han kjem hit. Det vert tragisk om vi skal vente tre-fire dagar for å få tak i delar til båtverkstaden. Det må kome eit distriktsopprør, seier Nina Seljestokken, leiar for Seljestokken Båtverkstad og nestleiar i Botnane og Årebrot grendalag. Ho er redd for fylgjene om regjeringa sitt framlegg om post berre 2,5 dag i veka vert vedteke. Det vil i praksis bety at posten kjem måndag, onsdag og fredag eine veka, og tysdag og torsdag den andre. 

 

 

Halvparten av varene til Seljestokken Båtverkstad vert levert på døra som Bedrift til bedrift-pakke, elles må dei til Svelgen for å hente pakkane. Det tek dei to timar eller mykje styr med å få vener og kjende til å hente pakkane. Strekninga Årebrot – Seljestokken – Breivika ligg i Flora kommune, men soknar til Bremanger kommune når det gjeld posten, noko som alt no medfører ein god del praktiske vanskar. Landpostbodet kjem heilt frå Rugsund og er ikkje på Årebrot før i 15.30-tida. Alternativet for Årebrot hadde vore å ligge under posten i Florø, men også då er det mykje styr for å få pakkane henta i butikk og leverte på båten til Villevika.

  • Bedrifter i sentrum kan hente posten i butikken, utan å bruke for mykje tid på det. Men alle utanfor sentrum må ha landpostboda for å få det til å gå i hop, elles vasar vi vekk mykje tid med å fare og hente pakkar vi må ha for å få gjort arbeidet vårt. Og dette vert endå verre om posten vert levert berre to dagar i veka, seier Nina Seljestokken.
  • Kva fylgjer vil det ha?
  • Vi er avhengige av å få levert delar vi manglar fort for å halde produksjonen i gang. Elles stoppar arbeidet opp og vi får ikkje levert til avtalt tid. Om sjarkane blir ståande på slippen her i eit par døgn fordi vi manglar delar vert det dårleg stemning. Du anar ikkje kor stressande det er å ikkje har ting på plass og kor mykje tid det tek. Og det vert vanskeleg for oss å konkurrere i marknaden.

Seljestokken Båtverkstad slippar sjarkar, fritidsbåtar og oppdrettsbåtar, opp til 45 fot. I tillegg forsikringsjobbar der det er skade på båten, og arbeidet vert gjort gjennom eit forsikringsselskap.

  • Det verkar som om dei styrande ikkje vil at det skal vere folk og verksemder i distrikta. Telenor skal ikkje levere oss internett, som vi er heilt avhengige av i dagens samfunn. Fasttelefonen skal vi ikkje ha lenger, sjølv om det ikkje er skikkeleg mobilsamband. Sjølv når telefonsambandet er heilt vekke hastar det ikkje å få det opp att, verkar det som. Og no altså forslag om post berre to gonger i veka! Ein misser litt motet når ein stadig får tyn på denne måten, seier Nina Seljestokken.

Attende i tida 

Seljestokken opplever det som å gå attende i tida. Før det kom veg til området kom varene med rutebåten. – Det har aldri vore så bakvendt som det kan bli no. Det er grunnleggande for alt og alle i dag å ha post, internett og telefon. Det må vere ein del av sjølve infrastrukturen i samfunnet vårt. Kven skal betale for dei to timane eg må bruke til å hente varene i Svelgen? spør Nina Seljestokken retorisk.

Ho meiner at det er bedriftene og eldre og sjuke folk som vert mest råka av sjeldan postlevering. Mange medisiner kan ikkje «vere på veg» i dagesvis og bedriftene har ikkje tid og folk til å fare lange vegar for å hente delar som er sende med posten. Nina Seljestokken etterlyser eit distriktsopprør.

Seljestokken Båtverkstad har vore i drift i over 50 år. Det var farfar til Nina, Norvald Seljestokken, som starta verksemda. Faren Torleif er framleis med, men det er Nina som er leiar. I fjor omsette Seljestokken Båtverkstad for om lag 6 mill. kr. og har fem tilsette.

Tekst og foto: Magni Øvrebotten